Veilig opgroeien
In de proeftuin Zaanstreek-Waterland (2.0), voortgekomen uit het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, werkt het Jeugdteam samen met de veiligheidspartners (andere partnerorganisaties zoals Veilig Thuis) maar vooral met het gezin en haar omgeving. Met de TOP-3- methodiek brengen we snel de grootste veiligheidsrisico’s bij kinderen en gezinnen in kaart: belangrijkste is het stoppen van de onveilige gebeurtenissen. Daarna stellen we samen met het gezin – en hun omgeving – prioriteiten, spreken acties af en monitoren de voortgang. Dit zorgt dat onze professionals gezinnen gericht en effectief ondersteunen bij het actief toewerken naar een veilige situatie thuis. De proeftuin laat zien dat deze aanpak overzichtelijk, praktisch en impactvol is.
Speciaal overleg
Professionals uit de lokale teams zijn vaak al in contact met deze kinderen en gezinnen. Is er deskundigheid op het gebied van veiligheid gewenst, dan bespreken we dat in een speciaal overleg met partners uit het Regionaal Veiligheidsnetwerk. De werkwijze is erop gericht om de hulp rondom de gezinnen te organiseren zodat er samenwerking is op alle vlakken om zo de onveiligheid te stoppen. Op basis van de positieve resultaten is besloten de proeftuin in 2026 verder uit te rollen van Zaanstad-Noord en Waterland naar de rest van Zaanstad.
TOP 3 trainingen
In de proeftuin Zaanstreek-Waterland zijn de jeugdhulpprofessionals uit de teams in Zaanstad-Noord getraind in de TOP-3 methodiek.
Voor de andere teams – die nog niet zijn gestart in de proeftuin – is de TOP 3 training gepland voor 2026. Alle medewerkers uit deze teams gaan de training volgen; de tweedaagse basis training en een coaching traject van 6 bijeenkomsten. Net als in de proeftuin worden de trainingen aangeboden door Civil Care. Aan deze trainingen doen ook medewerkers van het Sociaal Wijkteam en Veilig Thuis mee. Net als in de proeftuin zijn dit gemende groepen.
Samenwerken voor veiligheid
In gezinnen kan sprake zijn van (dreigende) onveiligheid, zoals verwaarlozing, kindermishandeling of huiselijk geweld. Het Jeugdteam helpt gezinnen op vrijwillige basis met het stoppen van de onveiligheid. De focus ligt op het wegnemen van de (onderliggende) oorzaken en het voorkomen van herhaling.
Samen met Veilig Thuis
In aansluiting daarop ontvangen we meldingen die zijn gedaan bij Veilig Thuis. Afhankelijk van de ernst van de situatie, nemen onze professionals contact op met het gezin. Of dit gebeurt in gezamenlijke afstemming met Veilig Thuis. De samenwerking tussen het Jeugdteam en Veilig Thuis is de afgelopen jaren steeds verder verbeterd.
De beschermingstafel
Soms lukt het gezin het niet om de onveiligheid te stoppen. Dan wordt er een melding gedaan bij de beschermingstafel van de gemeente Zaanstad. Tijdens dit overleg bespreken het gezin, de jeugdhulpprofessional van het Jeugdteam, de gemeente, de Raad voor de Kinderbescherming en jeugdbeschermingsorganisaties met elkaar de situatie. Na het overleg kan het zijn het gezin alsnog hulp aanvaard, of dat de Raad voor de Kinderbescherming besluit om nader onderzoek te doen naar de noodzaak van een kinderbeschermingsmaatregel.
Mee naar het gezin
Binnen Zaanstad zijn ook jeugdbeschermers in de wijk actief. Zij zijn beschikbaar voor consultatie en advies: soms gaan zij met het Jeugdteam mee naar het gezin. Zij brengen specifieke expertise en vaardigheden in, waardoor regelmatig vastgelopen hulptrajecten weer op gang komen. Een verwijzing naar de beschermingstafel wordt dan voorkomen.
De samenwerking met de Raad voor de Kinderbescherming en de Instellingen voor Jeugdbescherming loopt in het algemeen goed ondanks de uitdagingen van wachtlijsten en personeelskrapte. In 2026 verwachten we dat – met de uitbreiding van de proeftuin naar Zaanstad-Midden – de nieuwe werkwijze, de bestaande werkwijze zal vervangen.